به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از Live science، در سال ۲۰۲۰، ویدئویی پربیننده از تعامل غیرمعمول بین یک گورکن و یک کایوت، اینترنت و دنیای مجازی را مسحور خود کرد. این فیلم که توسط یک دوربین حسگر از راه دور در کوه‌های سانتا کروز کالیفرنیا فیلمبرداری شده بود، نشان می‌داد که دو حیوان برای عبور از زیر یک بزرگراه وارد یک آبگذر می‌شوند. کایوت با تکان دادن دم، به سمت گورکن می‌پرید و سپس از آن دور می‌شد و مکث می‌کرد تا ببیند آیا گورکن او را دنبال می‌کند یا خیر. گورکن با عجله به همراهش رسید و آنها با هم وارد تونل شدند.

رفتار بازیگوشانه آنها نشان می‌داد که این دو نفر پیوند دوستانه‌ای با هم دارند. اما آیا حیوانات واقعاً می‌توانند مانند انسان‌ها با هم دوست باشند؟

در بسیاری از گونه‌های حیوانات اجتماعی، رفتارهای خاصی نشان می‌دهد که افراد می‌توانند به برخی نسبت به دیگران (علاوه بر خویشاوندان یا جفت‌های نزدیک) نزدیک‌تر باشند. دلفین‌های نر که با اسفنج‌ها به دنبال غذا می‌گردند، با نرهای دیگری که سبک جستجوی غذای مشابهی دارند، معاشرت می‌کنند. فیل‌ها از سلام و احوالپرسی خاصی برای سایر فیل‌هایی که می‌شناسند استفاده می‌کنند. نخستی‌سانان از طریق آرایش، ارتباطات صمیمانه‌ای را با افراد غیرخویشاوند نشان می‌دهند. همچنین شناخته شده است که کلاغ‌ها برخی از کلاغ‌های گله خود را تمیز کرده و آنها را با منقار خود آرایش می‌دهند.

«دلفین دِ مور»، پژوهشگر پسادکترای بوم‌شناسی رفتاری در دانشگاه اکستر در بریتانیا، گفت: «افراد برای جهت‌یابی در محیط خود، روابط اجتماعی برقرار می‌کنند. برای حیوانات بسیار اجتماعی، روابط با سطوح مختلف اعتماد و صمیمیت تعریف می‌شوند. الگوهای تعامل، این پیوندها را شکل می‌دهند؛ اعتماد زمانی افزایش می‌یابد که تعاملات مکرر مثبت باشند. اگر حیوانات بتوانند پیوندهایی پایدار، طولانی‌مدت و متقابلاً سودمند - ویژگی‌هایی که در دوستی‌های انسانی یافت می‌شود - تشکیل دهند، پس ما دوستی را در قلمرو حیوانات می‌بینیم.»

به گفته «کاترین کراکفورد»، مدیر تحقیقات مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه (CNRS) در لیون و رئیس آزمایشگاه ذهن اجتماعی میمون‌های بزرگ، دانشمندانی که نخستی‌سانان را مطالعه می‌کنند، دریافته‌اند که شیمی عصبی نقش بزرگی در تقویت چنین پیوندهایی ایفا می‌کند.

در نخستی‌سانان، آرایش کردن باعث آزاد شدن هورمون تنظیم‌ کننده رفتار اکسی‌توسین می‌شود که سپس به مرکز پاداش در مغز می رسد و احتمالاً یک سیستم بازخورد مثبت ایجاد می‌کند تا احتمال بیشتری وجود داشته باشد که دوباره رفتار آرایش کردن را دنبال کند.. آرایش کردن یک دوست همچنین کورتیزول، هورمونی مرتبط با استرس را کاهش می‌دهد. در مقابل، وقتی میمون‌ها عضوی از گروه را که با او پیوند دوستی برقرار نکرده‌اند آرایش می‌کنند، سطح کورتیزول تحت تأثیر قرار نمی‌گیرد.

به نظر می‌رسد انجام کاری مانند آرایش کردن به طور خاص با شریک عاطفی آنها، مزایای فیزیولوژیکی دارد. دانشمندان ابتدا دوستی‌های متقابل نخستی‌سانان را از طریق مشاهدات گروه‌های میمون‌های مادرتبار گزارش کردند، اما چند دهه گذشته شواهد فزاینده‌ای در مورد دوستی و فواید آن در سایر پستانداران ارائه داده است.

افرادی که موفق به حفظ این روابط قوی می‌شوند، در نهایت عمر طولانی‌تری دارند، فرزندان بیشتری دارند و نشانه‌های کمتری از استرس مرتبط را نشان می‌دهند.

به عنوان مثال، نهنگ‌های قاتل غذا و اطلاعات مربوط به محل یافتن غذا را به اشتراک می‌گذارند؛ نهنگ‌های قاتلی که در گروه خود ارتباطات قوی دارند، در صورت کمبود منابع، کمتر گرسنه می‌مانند. کفتارهایی که دوستان بیشتری دارند، تمایل دارند در قبیله خود به موفقیت بیشتری دست یابند، زیرا برای چالش‌های اجتماعی پشتیبان دارند.

دوستی همچنین مسئولیت‌پذیری به همراه دارد

در برهه‌ای از زمان، حیوانات حاضرند خطرات بسیار بیشتری را بپذیرند، رفتارهای بسیار پرهزینه‌تری را برای شرکای اجتماعی مورد علاقه خود انجام دهند.

فداکاری یک خفاش خون‌آشام را در نظر بگیرید که با به اشتراک گذاشتن غذاهای تازه بلعیده شده و برگرداندن خون به دهان دوست خود به یک دوست گرسنه کمک می‌کند.

در میان شامپانزه‌ها، پیوندهای دوستی می‌تواند آنقدر قوی باشد که اگر مادری بمیرد و فرزندی وابسته به خود به جا بگذارد، آنگاه یک دوست نر یا ماده [والدین] ممکن است آن فرزند را به فرزندی بپذیرد. او افزود، بزرگ کردن یک فرزند برای والد جدید هزینه دارد، به خصوص اگر فرزندخوانده نر باشد. سرعت کلی زندگی او کاهش می یابد. او باید فرزندان را حمل کند یا با سرعت آنها حرکت کند و لانه خود را در شب با آنها به اشتراک بگذارد و نمی‌تواند به راحتی در تعاملات گروهی یا تعاملات تهاجمی با دیگران شرکت کند.

دوستی بین گونه‌ای

اعتماد متقابل نیز می‌تواند بین گونه‌ها وجود داشته باشد. در سال ۲۰۲۲، یک مطالعه پیشگامانه نشان داد که شامپانزه‌ها و گوریل‌های وحشی در کنگو می‌توانند از سد گونه‌ها عبور کرده و دوستی‌هایی ایجاد کنند که ۲۰ سال یا بیشتر طول بکشد.

در برخی موارد، دوستی‌های حیوانی با مداخله انسان ایجاد می‌شوند. گربه‌ها و سگ‌هایی که خانه مشترکی دارند، اغلب پیوندهای نزدیکی ایجاد می‌کنند. در یک باغ‌وحش خصوصی در بلژیک، خانواده‌ای از اورانگوتان‌ها پس از اینکه مسئولان باغ‌وحش زیستگاه‌هایشان را با هم ترکیب کردند، با یک سمور آبی دوست شدند. یک شیر و یک سگ در مکزیک که با هم بزرگ شده بودند (شیر به طور غیرقانونی به عنوان حیوان خانگی نگهداری می‌شد) پس از انتقال هر دو به یک مرکز نجات حیوانات، همچنان با هم صمیمی ماندند.

در حالی که نمایش رفاقت بازیگوشانه بین گورکن و کایوت در کالیفرنیا قبلاً هرگز مشاهده نشده بود، چنین روابط بین گونه‌ای ممکن است در طبیعت وحشی رایج‌تر از آن چیزی باشد که دانشمندان گمان می‌کنند. اطلاعات بسیار بیشتری در مورد دوستی‌های حیوانات در برخی گروه‌ها به عنوان مثال، نخستی‌سانان، فیل‌ها و دلفین‌ها وجود دارد، صرفاً به این دلیل که رفتار اجتماعی آنها برای چندین دهه مشاهده شده و برخی از روابط در طول عمر حیوانات مورد مطالعه قرار گرفته است.

دی مور گفت: «ما فقط چیزهایی را که مطالعه می‌کنیم می‌دانیم و چیزهایی را که مطالعه نمی‌کنیم نمی‌دانیم.»

شواهد دوستی در میان حیوانات به طور کلی (و به ویژه نخستی‌ها) تکاملی را که توانایی انسان برای دوستی را شکل داده است، روشن می‌کند. آخرین جد مشترک ما با میمون‌ها حدود ۲۵ میلیون سال پیش زندگی می‌کرد، بنابراین شیمی عصبی پشت دوستی انسان و رفتارهای مرتبط با آن میلیون‌ها سال است که وجود دارد.

این مکانیسم‌ها عمیق و باستانی هستند. در این روزگار، که چیزهای دیگری وجود دارد که مردم ممکن است آنها را بر دوستی‌ها اولویت دهند مانند پول یا شهرت یا کلیک، این یادآوری واقعاً خوبی است که بخش اساسی  از وجود ما برای داشتن دوست طراحی شده است. و اینکه اگر بتوانیم دوست داشته باشیم و در مورد دوستانمان جدی باشیم، عمر طولانی‌تری خواهیم داشت و سالم‌تر و کمتر استرس خواهیم داشت.